10- آموزش جاوااسکریپت | کار با آرایه‌ها (Arrays) و متدهای تغییر آن‌ها

آرایه‌ها در جاوااسکریپت ساختارهایی کلیدی هستند که به ما اجازه می‌دهند چندین مقدار را در یک متغیر ذخیره کنیم. این ساختارها برای الگوریتم‌های پیچیده و مدیریت داده‌ها بسیار حیاتی هستند.

---

ایجاد آرایه

دو روش رایج برای تعریف آرایه وجود دارد:

// روش استاندارد و پیشنهادی
const numbers = [43, 56, 33, 23, 44, 36, 5];

// استفاده از Constructor
const numbers2 = new Array(22, 45, 33, 76);

آرایه‌ها در جاوااسکریپت می‌توانند شامل انواع داده‌های مختلف (Mixed Types) باشند:

const mixed = [10, 'Hello', true, undefined, { a: 1 }, new Date()];

ویژگی‌ها و بررسی آرایه

• طول آرایه: با .length تعداد عناصر را به دست می‌آوریم.
• بررسی آرایه بودن: از Array.isArray() برای اطمینان از اینکه یک متغیر واقعاً آرایه است استفاده می‌کنیم (بسیار مفید در کار با DOM).

console.log(numbers.length); // 7
console.log(Array.isArray(numbers)); // true

دسترسی و تغییر (Mutation)

آرایه‌ها در جاوااسکریپت مبتنی بر ایندکس صفر (Zero-based) هستند.

// دسترسی به عنصر اول
console.log(numbers[0]); // 43

// تغییر مقدار یک ایندکس خاص
numbers[2] = 100;

متدهای مهم تغییر (Mutating)

برای مدیریت لیست‌ها، متدهای زیر بسیار کاربردی هستند:

افزودن و حذف

• push: افزودن به انتهای آرایه.
• unshift: افزودن به ابتدای آرایه.
• pop: حذف از انتهای آرایه.
• shift: حذف از ابتدای آرایه.

numbers.push(50);    // افزودن 50 به آخر
numbers.unshift(120);// افزودن 120 به اول
numbers.pop();       // حذف از آخر
numbers.shift();     // حذف از اول

حذف یا جایگزینی (Splice)

متد .splice() قدرت زیادی دارد؛ آرگومان اول ایندکس شروع و آرگومان دوم تعداد عناصری که باید حذف شوند را تعیین می‌کند.

// حذف 1 عنصر از ایندکس 1
numbers.splice(1, 1); 

معکوس و اتصال

numbers.reverse(); // معکوس کردن آرایه
const combined = numbers.concat(numbers2); // ترکیب دو آرایه

مرتب‌سازی (Sort)

متد .sort() برای رشته‌ها عالی عمل می‌کند اما برای اعداد نیاز به یک "تابع مقایسه" (Compare Function) دارد:

// مرتب‌سازی صعودی اعداد
numbers.sort((x, y) => x - y);

// مرتب‌سازی نزولی اعداد
numbers.sort((x, y) => y - x);

جستجو در آرایه

متد .find() برای یافتن اولین عنصری که شرط خاصی را داشته باشد استفاده می‌شود:

// یافتن اولین عددی که کمتر از 50 است
const under50 = numbers.find(num => num < 50);

---

جمع‌بندی

در این آموزش آموختیم:

• ایجاد آرایه و ذخیره انواع داده‌های مختلف.
• دسترسی به عناصر با ایندکس‌های صفر-محور.
• متدهای تغییر آرایه شامل اضافه و حذف عناصر (Push, Pop, Shift, Unshift).
• استفاده از Splice برای تغییرات هدفمند.
• روش صحیح مرتب‌سازی اعداد با استفاده از تابع مقایسه.

در بخش بعدی، به سراغ مفهوم Object Literals می‌رویم که مکمل بسیار مهمی برای آرایه‌ها در برنامه‌نویسی جاوااسکریپت است.